दक्षिण कोरियाको विवादास्पद धार्मिक संस्था युनिफिकेसन चर्च, हाल फ्यामिली फेडेरेसन फर वर्ल्ड पिस एन्ड युनिफिकेसन नामले परिचित, का लीक आन्तरिक दस्तावेजहरूले नेपालसहित विश्वका विभिन्न मुलुकमा राजनीतिक दल, नेता र सञ्चार माध्यममाथि प्रभाव विस्तार गर्न गरिएको योजनाबद्ध प्रयास उजागर गरेका छन्।
दक्षिण कोरियाको खोज पत्रकारिता संस्था न्युसटापाले प्राप्त गरेका यी दस्तावेजहरू चर्चकी नेतृ हाक जा हान सियोलमा पूर्व राष्ट्रपति युन सुक येओलकी पत्नी तथा उनका निकट सहयोगीहरूलाई घुस दिएको आरोपमा अनुसन्धानको घेरामा परिरहेका बेला सार्वजनिक भएका हुन्।
लीक पत्राचारमा नेपालका तीन पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, केपी शर्मा ओली र डा. बाबुराम भट्टराईको नाम उल्लेख गरिएको छ। यी कागजातहरू सन् २०१७ को पहिलो संघीय निर्वाचनदेखि २०२२ को निर्वाचनसम्मको अवधिसँग सम्बन्धित छन्।
दस्तावेजहरूका अनुसार नेपाल परिवार दल र त्यसका संस्थापक एकनाथ ढकालमार्फत युनिफिकेसन चर्चले नेपालमा आफ्नो राजनीतिक पहुँच विस्तार गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। ढकाललाई नेकपा एमालेका निकट मानिन्छ र उनले हालै एमाले अध्यक्ष केपी ओलीसँग आगामी निर्वाचनमा सहकार्य गर्ने समझदारीमा हस्ताक्षर गरिसकेका छन्।
पत्राचारमा ढकालले युनिफिकेसन चर्चका एसियाली क्षेत्रीय अध्यक्ष योङ जङ शिकसँग निर्वाचन खर्चका लागि पटक–पटक आर्थिक सहयोग मागेको उल्लेख छ। एउटा सन्देशमा कम्तीमा पाँच लाख अमेरिकी डलर आवश्यक भएको र त्यसपछि पार्टी सञ्चालन तथा आगामी निर्वाचन तयारीका लागि मासिक २० हजार डलर माग गरिएको देखिन्छ।
दस्तावेजहरूमा एमालेका शीर्ष नेतासँग समन्वय गरेर समानुपातिक सूचीमा आफूलाई उच्च स्थानमा राख्ने रणनीतिबारे समेत छलफल गरिएको उल्लेख छ। यसले चर्चको प्रभाव आर्थिक सहयोगमै सीमित नरही राजनीतिक निर्णय प्रक्रियासम्म पुग्ने प्रयास भएको संकेत गर्छ।
केही इमेलहरूमा सांसदहरूलाई चर्चको विचारधारासँग परिचित गराउने, विदेश भ्रमण गराउने र ‘चेओन इल गुक’ केन्द्रित संविधानको अवधारणासमेत अघि सारिएको देखिन्छ।
२०१७ को निर्वाचनपछि एमाले–माओवादी गठबन्धन सरकार बनेपछि ढकाल शान्ति तथा पुनर्निर्माण मन्त्री बनेका थिए। उनको कार्यकालमै काठमाडौंमा एशिया–प्रशान्त शिखर सम्मेलन २०१८ आयोजना गरिएको थियो, जसको अध्यक्षता हाक जा हानले गरेकी थिइन्। उक्त सम्मेलनलाई धार्मिक प्रचारको माध्यम बनाइएको आरोप लागेपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओलीले ‘आशीर्वाद समारोह’मा सहभागी हुन अस्वीकार गरेका थिए।
नेपाल परिवार दलले यी आरोपहरूलाई निराधार भन्दै अस्वीकार गरेको छ। पार्टीले कुनै पनि विदेशी स्रोतबाट आर्थिक सहयोग नलिएको दाबी गरेको छ। युनिफिकेसन चर्चले पनि लीक दस्तावेजहरू प्रामाणिक नभएको भन्दै ती कागजात पूर्व एक अधिकारीले आफ्नो प्रभाव देखाउन बनाएको दाबी गरेको छ।
तर दक्षिण कोरियाका विशेष अभियोजकहरूले ‘टिएम स्पेसल रिपोर्ट’ भनिने ३,२१२ पृष्ठ लामो दस्तावेजलाई महत्वपूर्ण प्रमाणका रूपमा अध्ययन गरिरहेका छन्। यसमा चर्च नेतृत्वलाई राजनीतिक गतिविधि, चन्दा संकलन र अन्तर्राष्ट्रिय लबिइङबारे नियमित रूपमा रिपोर्ट गरिएको विवरण समेटिएको छ।
यी खुलासाले युनिफिकेसन चर्चको प्रभाव नेपालमा मात्र सीमित नरही अमेरिका, क्याम्बोडिया र दक्षिण कोरियासम्म फैलिएको देखाउँछ। चर्चसँग सम्बन्धित संस्थामार्फत आयोजना गरिएका कार्यक्रम, ठूलो रकमको लेनदेन र राजनीतिक पहुँच विस्तारका प्रयास अहिले गम्भीर अनुसन्धानको विषय बनेका छन्।
नेपाल नयाँ निर्वाचनतर्फ अघि बढिरहेको सन्दर्भमा यी खुलासाले विदेशी प्रभाव, राजनीतिक वित्तीय पारदर्शिता र दलहरूको जवाफदेहितामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। आरोपहरू अझै विवादित भए पनि, लीक दस्तावेजहरूले नेपाली राजनीतिमा आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय दबाब बढाएको स्पष्ट देखिन्छ।
